„Laserowy ołówek” sam się organizuje i może zmienić badania nad chorobami mózgu

29 kwietnia 2026, 08:49

Naukowcy z MIT odkryli zaskakujące zjawisko optyczne - chaotyczna wiązka laserowa może spontanicznie przekształcić się w stabilną wiązkę ołówkową (pencil beam). Odkrycie, opisane właśnie na łamach Nature Methods, może otworzyć zupełnie nowe możliwości obrazowania tkanek biologicznych, w tym bariery krew-mózg.



Już niewielka ilość żywności ultraprzetworzonej ma mierzalny wpływ na mózg

24 kwietnia 2026, 11:05

Nawet niewielkie zwiększenie dziennej dawki żywności ultraprzetworznej wiąże się z mierzalnym spadkiem zdolności do koncentracji uwagi. Nawet jeśli poza tym jemy zdrowo. Takie wnioski płyną z badań przeprowadzonych przez naukowców z australijskich Monash University i Deakin University oraz brazylijskiego Universidade de São Paulo. Wykazali oni, że żywność wysokoprzetworzona negatywnie wpływa na mózg, koncentrację i zwiększa ryzyko demencji.


Archeolodzy sprzed 150 lat nie docenili paleolitycznego wisiorka. A to był błąd

16 kwietnia 2026, 10:53

W latach 1865–1880 William Pengelly prowadził wykopaliska w Kent's Cavern, wyznaczając standardy prac archeologicznych. Był jednym z pierwszych, który szczegółowo notował pozycję każdego artefaktu i każdej warstwy, dzięki czemu jego badania do dzisiaj mają wartość naukową. W trakcie tych badań znaleziono wisiorek z zęba. Uznano go za ząb wilka, bobra bądź borsuka, a sam wisiorek nie przyciągnął zbytniej uwagi badaczy. Ostatnio jednak naukowcy ponownie przeanalizowali znaleziska zespołu Pengelly'ego i stwierdzili, że pozornie mało istotny wisiorek to bardzo ważny artefakt. Okazało się bowiem, że został wykonany z zęba foki, co w połączeniu z wiekiem znaleziska przynosi bardzo ważną informację.


W dniu debiutu albumów muzycznych rośnie liczba ofiar na drogach

15 kwietnia 2026, 07:52

Vishal Patel, rezydent chirurgii w Brigham and Women's Hospital i naukowiec z Harvard Medical School, jechał samochodem, gdy dostał sms-a od żony. Jego piękniejsza połowa, piosenkarka i miłośniczka muzyki, napisała mu, by posłuchał w serwisie streamingowym utworu, który właśnie tam się ukazał. Patel zaczął przeglądać ekran smartfonu, a kilka sekund później zdał sobie sprawę, że zaczął zjeżdżać samochodem z pasa. To właśnie wówczas naszła go myśl, by zbadać, jaki wpływ na wypadki drogowe ma słuchanie muzyki.


To ostatni sezon LHC. Za cztery lata ruszy jeszcze potężniejszy akcelerator

9 marca 2026, 18:05

Rozpoczął się ostatni sezon badawczy Wielkiego Zderzacza Hadronów (LHC). Zderzenia cząstek będą prowadzone jeszcze do końca czerwca. Wtedy akcelerator zostanie wyłączony na cztery lata. Gdy ruszy ponownie w 2030 roku będzie nosił nazwę HiLumi LHC (High-Luminosity LHC), czyli Wielki Zderzacz Hadronów o Wysokiej Świetlności. Restart akceleratora po zwyczajowej zimowej przerwie był rekordowo szybki. Nasze zespoły mają już duże doświadczenie, dobrze rozumieją maszynę. Z nadzieją patrzymy na ostatnie miesiące jej działania, mówi Matteo Solfaroli Camilocci odpowiedzialny za działanie zderzacza.


Koncepcje komunikacji z cywilizacją pozaziemską powstawały już 200 lat temu

21 lutego 2026, 10:42

Ponad 50 lat temu, 16 listopada 1974 roku, wysłano słynną wiadomość z Arecibo – skierowany w przestrzeń kosmiczną przekaz radiowy, w którym zawarto podstawowe informacje o ludzkości i Ziemi. Jednak pomysły, jak skontaktować się z istotami pozaziemskimi zaczęły powstawać już na początku XIX wieku. A jeszcze wcześniej rozważano istnienie takich istot.


Jak porozmawiać z Obcym? Historia komunikacji z innymi światami

18 lutego 2026, 09:58

Ponad 50 lat temu, 16 listopada 1974 roku, wysłano słynną wiadomość z Arecibo – skierowany w przestrzeń kosmiczną przekaz radiowy, w którym zawarto podstawowe informacje o ludzkości i Ziemi. Jednak pomysły, jak skontaktować się z istotami pozaziemskimi zaczęły powstawać już na początku XIX wieku. A jeszcze wcześniej rozważano istnienie takich istot.Już Demokryt (V w. p.n.e.) i Epikur (IV w. p.n.e.) rozważali istnienie innych zamieszkanych światów. O takiej możliwości wspominali też Lukrecjusz czy Plutarch, a Lukian z Samosaty w II wieku napisał satyrę, w której mieszkańcy Księżyca i Słońca walczyli o prawo do kolonizacji Wenus.


Czy można leczyć zęby w ciąży? Kompendium

20 grudnia 2025, 15:42

W czasie ciąży w organizmie kobiety dochodzi do wielu zmian. W uwagi na dobro dziecka i własne zdrowie może jednak pojawić się wiele wątpliwości, na jakie zabiegi można się wtedy decydować. Sprawdź, jak wygląda kwestia leczenia zębów w trakcie ciąży!


Schemat komunikacji szympansów jest uderzająco podobny do ludzkiego

27 listopada 2025, 11:10

Badacze z Niemiec i Szwajcarii zauważyli u szympansów wzorce komunikacji podobne do tych, jakie stosują ludzie. Wyniki badań przeprowadzonych przez profesor Simone Pika, doktora Basa van Boekholta – oboje w Uniwersytetu w Osnabrück – i doktor Alexandrę Bosshard z Uniwersytetu w Zurychu pokazują, że podstawowe zasady ludzkiej komunikacji są znacznie starsze niż sądzono.


Rodzina od pokoleń przechowywała starą książkę. Okazało się, że to unikatowy skarb

13 listopada 2025, 10:08

W pewnej rodzinie z okolic Bergen od pokoleń znajdowała się stara książka. Rodzinna tradycja mówiła, że pochodziła ona z klasztoru na zachodzie kraju. Niedawno jej członkowie postanowili przekazać ją do Narodowej Biblioteki Norwegii. Gdy konserwator Chiara Palandri po raz pierwszy ją zobaczyła, od razu zdała sobie sprawę, że ma do czynienia z czymś unikatowym. Jej uwagę przyciągnęła niezwykła oprawa. Nigdy nie widziałam niczego podobnego, mówi Palandri. Teraz muzeum wzywa na pomoc międzynarodowych ekspertów, a dotychczasowe badania sugerują, że to jedna z trzech najstarszych, a może najstarsza, zachowana norweska książka.


Zostań Patronem

Od 2006 roku popularyzujemy naukę. Chcemy się rozwijać i dostarczać naszym Czytelnikom jeszcze więcej atrakcyjnych treści wysokiej jakości. Dlatego postanowiliśmy poprosić o wsparcie. Zostań naszym Patronem i pomóż nam rozwijać KopalnięWiedzy.

Patronite

Patroni KopalniWiedzy